ภาพรวม
ทานตะวัน เป็นชุดภาพวาดสีน้ำมันดอกทานตะวัน 7 ภาพที่วินเซนต์ แวนโก๊ะสร้างขึ้นระหว่างปี ค.ศ. 1888–1889 ภาพที่โด่งดังที่สุดคือชุดที่วาดที่เมืองอาร์ลส์ ประเทศฝรั่งเศส ช่วงฤดูร้อนปี 1888 โดยวาดภาพดอกทานตะวันที่วางอยู่ในแจกัน ทั้งในระยะที่กำลังเบ่งบาน เหี่ยวแห้ง และกำลังโรยรา
สำหรับแวนโก๊ะ ดอกทานตะวันคือ "สัญลักษณ์ของความกตัญญู" และเป็นดั่งตัวแทนของชีวิตที่สวยงามแม้จะสั้นและโรยราในที่สุด ดอกไม้สีเหลืองสดเหล่านี้กลายเป็นภาพที่คนทั่วโลกชื่นชอบมากที่สุดชุดหนึ่งของเขา
ชุดภาพทานตะวัน
ชุดภาพทานตะวันแบ่งเป็นสองกลุ่มหลัก คือที่วาดที่ปารีสปี 1887 (ดอกทานตะวันที่วางบนพื้น) และที่วาดที่อาร์ลส์ปี 1888–1889 (ดอกทานตะวันในแจกัน) ภาพในชุดอาร์ลส์มี 4 เวอร์ชันหลัก บางภาพถูกทำลายในสงครามโลกครั้งที่สอง
ภาพแต่ละใบในชุดวางองค์ประกอบคล้ายกันแต่ต่างที่จำนวนดอกและระดับการเบ่งบาน-โรยรา แวนโก๊ะใช้สีเหลืองเป็นแกนหลักทั้งหมดตั้งแต่พื้นหลังไปจนถึงแจกัน เพื่อเฉลิมฉลองพลังของสีเหลืองที่เขาเรียกว่า "ดวงอาทิตย์"
เทคนิคและสี
แวนโก๊ะใช้เทคนิค impasto ปาดสีหนา ๆ ขึ้นบนผืนผ้าใบ ทำให้กลีบดอกทานตะวันดูมีมิติและ "ยื่น" ออกมาจากภาพ เห็นรอยแปรงชัดเจนเหมือนปั้นดอกไม้ด้วยสี
ที่น่าสนใจคือแวนโก๊ะใช้สีเหลืองหลากเฉด ตั้งแต่เหลืองซีด เหลืองส้ม ไปจนถึงน้ำตาลของเมล็ดที่เริ่มแห้ง ร่วมกับพื้นหลังสีเหลืองอ่อนทั้งใบ ทำให้ภาพทั้งสดใสและอบอุ่น ราวกับยิ้มให้ผู้ชม
เรื่องราวเบื้องหลัง
ปลายปี 1888 แวนโก๊ะตั้งใจจะเปิด "สตูดิโอแห่งภาคใต้" ที่อาร์ลส์ โดยหวังให้เกอกง ศิลปินเพื่อนรักเดินทางมาร่วมงาน เขาจึงวาดชุดทานตะวันเพื่อประดับห้องของเกอกง หวังว่าดอกไม้สีเหลืองสดจะต้อนรับเพื่อนอย่างอบอุ่น
แต่เรื่องราวไม่ได้จบลงอย่างที่หวัง เกอกงอยู่ได้เพียง 9 สัปดาห์ ก่อนทะเลาะวิวาทรุนแรงจนแวนโก๊ะตัดหูตัวเองและต้องเข้าโรงพยาบาล เมื่อเพื่อนจากไป ภาพทานตะวันก็ยังคงอยู่คู่กับความโดดเดี่ยวของเขา และกลายเป็นหนึ่งในมรดกที่ทรงคุณค่าที่สุดของโลกศิลปะในที่สุด
ในปี ค.ศ. 1987 ภาพ "ทานตะวันในแจกัน 15 ดอก" ถูกประมูลด้วยราคาเกือบ 40 ล้านดอลลาร์สหรัฐ ซึ่งเป็นสถิติสูงสุดของงานศิลปะในขณะนั้น — จากจิตรกรที่ในชีวิตเคยขายภาพได้เพียงไม่กี่ภาพ
ที่มาของภาพ
ภาพตัวอย่างในหน้านี้มาจาก Wikimedia Commons (ภาพเป็นสาธารณสมบัติ เนื่องจากแวนโก๊ะเสียชีวิตมากกว่า 100 ปี) นำมาใช้เพื่อการศึกษาและสื่อสารความรู้ศิลปะเท่านั้น