หญิงสาวกับต่างหูมุก (Girl with a Pearl Earring)

ภาพรวม

หญิงสาวกับต่างหูมุก เป็นภาพวาดสีน้ำมันของโยฮันเนส เฟอร์เมร์ จิตรกรชาวดัตช์ในยุคทองของเนเธอร์แลนด์ วาดขึ้นราวปี ค.ศ. 1665 ปัจจุบันจัดแสดงที่เมาริทสไฮส์ กรุงเฮก ภาพนี้ถูกขนานนามว่า "โมนาลิซาแห่งแดนเหนือ" ด้วยแววตากับรอยยิ้มเล็ก ๆ ที่จับใจผู้ชม

หญิงสาวในภาพคือใคร

เธอในภาพไม่ใช่บุคคลมีตัวตนที่ระบุได้ ภาพนี้จัดอยู่ในประเภท tronie คือภาพศึกษาใบหน้าหรือสีหน้าท่าทางแบบหนึ่งที่นิยมในยุคทองดัตช์ มิใช่ภาพเหมือนเพื่อระลึกถึงบุคคลใดบุคคลหนึ่งโดยเฉพาะ บางแหล่งสันนิษฐานว่าอาจเป็นสาวใช้ในบ้านของเฟอร์เมร์ หรือลูกสาวของเขา

ต่างหูมุกที่ดูใหญ่โตในภาพนั้นอาจเป็นเพียงกระจกเจียรหรือมุกเคลือบเงิน เพราะหญิงรับใช้คงไม่สามารถมีมุกแท้ขนาดนั้นได้ แต่แสงที่ตกกระทบทำให้มันเปล่งประกายราวอัญมณีล้ำค่า

แสงและเทคนิค

เฟอร์เมร์เป็นจอมยุทธ์แห่งแสง ภาพนี้สะกดใจผู้ชมด้วยพื้นหลังสีเข้มและแสงที่สาดลงบนใบหน้าและต่างหู วิธีที่เขาจัดวางหญิงสาวให้หันไหล่มาแต่ใบหน้าเหลียวกลับ หันมามองปะทะสายตาผู้ชมโดยตรง สร้างความรู้สึกใกล้ชิดราวกับกำลังคุยด้วย

นักวิเคราะห์เชื่อว่าเฟอร์เมร์อาจใช้กล้องออบสคูรา (camera obscura) เป็นเครื่องมือช่วยจัดองค์ประกอบและจับแสง ทำให้รายละเอียดที่ดูสมจริงและแสงที่นุ่มนวลเป็นเอกลักษณ์ของเขา

ทำไมถึงโด่งดัง

ภาพนี้ถูกลืมไปนานร่วมสองศตวรรษ ก่อนถูกค้นพบใหม่ในช่วงปลายศตวรรษที่ 19 และขึ้นสู่ความเป็นอมตะเมื่อมีผู้คนนับล้านได้ชมผ่านหนังสือพิมพ์ โปสการ์ด และอินเทอร์เน็ต

ในปี ค.ศ. 1999 นักเขียนเทรซี เชอวาเลียร์ แต่งนวนิยายจากจินตนาการถึงเบื้องหลังภาพนี้ และในปี ค.ศ. 2003 ถูกสร้างเป็นภาพยนตร์ชื่อเดียวกัน ทำให้หญิงสาวกับต่างหูมุกกลายเป็นหนึ่งในภาพที่คนทั้งโลกรู้จักมากที่สุด

แหล่งอ้างอิง

1. เมาริทสไฮส์ กรุงเฮก (เว็บไซต์พิพิธภัณฑ์) ↗
2. บทความ Girl with a Pearl Earring — Wikipedia ภาษาอังกฤษ ↗

ภาพตัวอย่างในหน้านี้มาจาก Wikimedia Commons (สาธารณสมบัติ) นำมาใช้เพื่อการศึกษาและสื่อสารความรู้ศิลปะเท่านั้น