เพชฌฆาตวันที่ 3 พฤษภาคม 1808 (The Third of May 1808)

ภาพรวม

เพชฌฆาตวันที่ 3 พฤษภาคม 1808 เป็นภาพของฟรันซิสโก โกยา จิตรกรชาวสเปน วาดในปี ค.ศ. 1814 เพื่อระลึกถึงการประหารชีวิตชาวสเปนโดยทหารของนโปเลียนในปี ค.ศ. 1808 ภาพชายสวมเสื้อขาวกางแขนรับกระสุนอย่างไม่มีทางสู้ ใต้แสงตะเกียงอันสว่างจ้า กลายเป็นภาพต่อต้านความโหดร้ายของสงครามที่เป็นอมตะที่สุดภาพหนึ่งของโลก

การต่อต้านที่ต้องชดใช้

เมื่อฝรั่งเศสนำโดยนโปเลียนรุกรานสเปน ชาวสเปนบางส่วนลุกฮือต่อต้าน ในคืนวันที่ 2 พฤษภาคม 1808 มีการปะทะกัน และเช้าวันรุ่งขึ้นทหารฝรั่งเศสก็กวาดต้อนนักโทษไปยิงทิ้งบนเนินเขา โดยที่เชลยไม่รู้ว่ากำลังจะถูกประหารจนวินาทีสุดท้าย

โกยาชาวสเปนเองเห็นเหตุการณ์โหดร้ายนี้และบันทึกไว้ในภาพ ต่างจากภาพประวัติศาสตร์ยุคก่อนที่มักเชิดชูวีรบุรุษ ภาพนี้กลับแสดงความน่าสะพรึงของเหยื่อผู้ไม่รู้ชะตากรรม และการยิงที่เย็นชาไร้ปราณีของเพชฌฆาตที่หันหลังให้กัน

แสงไฟที่แยกชะตากรรม

โกยาใช้แสงจากตะเกียงรูปสี่เหลี่ยมบนพื้นสาดแสงจ้าลงบนตัวเอก เสื้อขาวสว่างของชายกางแขนทำให้เขากลายเป็นจุดโฟกัสในความมืดมิดของยามรุ่งเช้า — ขณะที่แถวเหยื่อที่รอชะตากรรมยังคงยืนนิ่งอยู่หลังเขา

ภาพนี้วางรากฐานให้งานศิลปะต่อต้านสงครามรุ่นหลัง ตั้งแต่งานของเอดูอาร์ มาแน ไปจนถึงกูเอร์นิกาของปิกัสโซที่รับแรงบันดาลใจจากท่าทางของผู้ถูกยิงโดยตรง

แหล่งอ้างอิง

1. พิพิธภัณฑ์ปราโด กรุงมาดริด (เว็บไซต์พิพิธภัณฑ์) ↗
2. บทความ The Third of May 1808 — Wikipedia ภาษาอังกฤษ ↗

ภาพตัวอย่างในหน้านี้มาจาก Wikimedia Commons (สาธารณสมบัติ) นำมาใช้เพื่อการศึกษาและสื่อสารความรู้ศิลปะเท่านั้น